4. Pająk A, Jankowski P, Dojka E, Kawecka-Jaszcz K. Instruowanie chorych, a opóźnienie leczenia w zawale serca i w niestabilnej dusznicy w ramach Krakowskiego Programu Wtórnej Prewencji Choroby Niedokrwiennej Serca. Przegl Lek 2001; 58: 903-907.
Streszczenie
Wstęp: Skrócenie czasu pomiędzy początkiem wystąpienia bólu wieńcowego, a zastosowaniem efektywnego leczenia jest istotnym środkiem dla zmniejszenia śmiertelności w zawale serca.
Celem opracowania było: 1) uzyskanie informacji dotyczących czasu, który upłynął pomiędzy wystąpieniem bólu w klatce piersiowej a: a) wezwaniem pomocy medycznej przez chorego, b) pierwszym zbadaniem przez lekarza oraz c) podaniem pierwszego leku drogą dożylną w szpitalu, u chorych z zawałem serca lub z niestabilna dusznicą, 2) ocena przyczyn opóźnienia wezwania pomocy medycznej przez chorego, 3) ocena czy osoby z zawałem serca lub z niestabilna dusznicą były instruowane o sposobie zachowania sie w przypadku wystąpienia bólu w klatce piersiowej, oraz\ 4) określenie czy udzielenie informacji na temat zachowania się w przypadku wystąpienia bólu w klatce piersiowej ma wpływ na czas pomiędzy wystąpieniem bólu w klatce piersiowej a wezwaniem pomocy medycznej przez chorego.
Metody i wyniki: Do badania zakwalifikowano 515 osób hospitalizowanych w 6 krakowskich oddziałach i klinikach kardiologicznych z powodu zawału serca, niestabilnej dusznicy lub zakwalifikowanych do pierwszego zabiegu angioplastyki wieńcowej lub operacji pomostowania aortalno-wieńcowego. Zgłosiło sie 427 osób (83%), spośród których u 184 rozpoznano zawał serca lub niestabilna dusznicę. 110 osób miało typowy ból zawałowy. U chorych hospitalizowanych z powodu zawału serca lub niestabilnej dusznicy z typowym bólem 62% otrzymało leczenie drogą dożylną przed upływem 4 godzin od wystąpienia bólu. 35% chorych otrzymało pierwszy lek dożylny w szpitalu po upływie 6 godzin., z tego blisko 2/3 po upływie 12 godzin. Główną przyczyną opóźnienia rozpoczęcia leczenia było późne wezwanie pomocy medycznej przez pacjentów. 46% chorych wezwało pomoc w czasie dłuższym niż 1 godzina od wystąpienia bólu, co w 80% spowodowane było nieświadomością zagrożenia i brakiem wiedzy dotyczącej postępowania w razie wystąpienia bólu w klatce piersiowej. Instruowanie pacjentów z chorobą niedokrwienną serca znacznie zwiększyło szanse na wezwanie pomocy lekarskiej w czasie poniżej 1 godziny od wystąpienia bólu (iloraz szans = 4,11, 9% przedziały ufności = 1,13 - 15,0). Tylko połowa chorych hospitalizowanych z powodu ostrego epizodu wieńcowego lub w celu rewaskularyzacji mięśnia serca oceniła, że odbyła wyczerpującą rozmowę z lekarzem o zasadach zachowania się po wystąpieniu bólu w klatce piersiowej.
Wnioski: Przyjęcie udzielania instrukcji chorym z chorobą wieńcową o zasadach zachowania sie po wystąpieniu bólu w klatce piersiowej jako postępowania standardowego może być istotnym środkiem prowadzącym do zmniejszenia śmiertelności w zawale serca.
