16. Jankowski P, Kawecka-Jaszcz K, Pająk A, Surowiec S, Wolfshaut R, Loster M, Badacz L, Dubiel JS, Grodecki J, Grodzicki T, Maciejewicz J, Mirek-Bryniarska E, Piotrowski W, Smielak-Korombel W, Tracz W. Secondary prevention of coronary artery disease in hospital practice over the decade 1996-2006. Results of the Cracovian Program for Secondary Prevention of Ischaemic Heart Disease and Polish parts of the EUROASPIRE II and EUROASPIRE III surveys. Kardiol Pol. 2009; 67: 970-976.
Streszczenie
Wstęp: Zgodnie z aktualnymi wytycznymi Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego za najważniejszą grupę docelową działań profilaktycznych uważa się osoby z chorobami układu krążenia na podłożu miażdżycowym. Najważniejszym celem rozpoczętego w 1996 r. Krakowskiego Programu Wtórnej Prewencji Choroby Niedokrwiennej Serca była ocena jakości postępowania medycznego w zakresie wtórnej prewencji u osób w trakcie i po hospitalizacji z powodu choroby niedokrwiennej serca. Ośrodki uczestniczące w Krakowskim Programie Wtórnej Prewencji wzięły następnie udział w prowadzonych pod auspicjami Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego badaniach EUROASPIRE (European Action on Secondary and Primary Prevention through Intervention to Reduce Events) II i III.
Cel: Porównanie realizacji wtórnej prewencji w klinikach i na oddziałach kardiologicznych pięciu krakowskich szpitali w latach 1996/1997, 1998/1999 oraz 2005/2006. Metody: W badaniu wzięło udział pięć krakowskich szpitali, w których strukturze znajduje się co najmniej jeden oddział kardiologii. Do badania kwalifikowano kolejnych chorych w wieku ≤ 71 lat, zamieszkałych na terenie byłego województwa krakowskiego, hospitalizowanych od 1 lipca 1996 r. do 31 września 1997 r. (pierwsze badanie), od 1 marca 1998 r. do 30 marca 1999 r. (drugie badanie) oraz od 1 kwietnia 2005 r. do 31 lipca 2006 r., z powodu ostrego zespołu wieńcowego, w celu wykonania angioplastyki wieńcowej lub operacji pomostowania aortalno-wieńcowego. Na podstawie standaryzowanego kwestionariusza dokonano systematycznego przeglądu dokumentacji szpitalnej chorych zakwalifikowanych do badania.
Wyniki: Do analizy włączono dane 536 osób hospitalizowanych w latach 1996/1997, 515 osób hospitalizowanych w latach 1998/1999 oraz 540 osób hospitalizowanych w latach 2005/2006. Badane grupy nie różniły się pod względem rozkładu płci, natomiast średnia wieku osób hospitalizowanych w latach 2005/2006 była istotnie wyższa w porównaniu z latami 1996/1997 oraz 1998/1999 (58,7 ± 7,7 vs 57,6 ± 8,2 vs 56,6 ± 8,4 roku, p < 0,05). W historiach chorób pacjentów hospitalizowanych w latach 2005/2006 istotnie częściej odnotowywano informacje o obecności czynników ryzyka w okresie przed hospitalizacją niż w latach 1996/1997 (palenie tytoniu: 94 vs 89%, p < 0,05; nadciśnienie tętnicze 94 vs 80%, p < 0,05; hiperlipidemia 59 vs 11%, p < 0,05; cukrzyca 73 vs 41%, p < 0,05). Wzrosła również częstość odnotowywania informacji o wartości ciśnienia tętniczego w pierwszej dobie hospitalizacji (o 10%, p < 0,05), częstość odnotowywania stężeń lipidów (o ponad 30%, p < 0,05), a także częstość odnotowywania wzrostu i ciężaru ciała (o 16%, p < 0,05). Częstość zalecania leków przeciwpłytkowych przy wypisie ze szpitala wzrosła z 87 do 97% (p < 0,05), beta-blokerów z 66 do 91% (p < 0,05), inhibitorów enzymu konwertującego i sartanów z 50 do 89% (p < 0,05), diuretyków z 13 do 33% (p < 0,05), leków hipolipemizujących z 27 do 96% (p < 0,05) oraz leków przeciwcukrzycowych z 10 do 22% (p < 0,05), natomiast częstość zalecania antagonistów wapnia zmniejszyła się z 30 do 21% (p < 0,05). Powyższe różnice pozostały istotne po uwzględnieniu w analizie wieloczynnikowej wpływu płci i wieku. Nie zmieniła się częstość zalecania leków wspomagających rzucanie palenia – we wszystkich badaniach wyniosła 0%.
Wnioski: Realizacja zaleceń dotyczących wtórnej prewencji w klinikach i na oddziałach kardiologicznych krakowskich szpitali znacząco się poprawiła. Przedstawione wyniki sugerują, że w ostatnich latach poprawił się stosunek osób pracujących w ośrodkach uczestniczących w badaniu do wtórnej prewencji choroby niedokrwiennej serca.
